پنجشنبه، ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
چند سال پیش، گوشیهای تاشو بیشتر شبیه یک نمایش فناوری بودند.
نمایشگر خم میشد، گوشی باز میشد و کاربر میتوانست صفحهای بزرگتر داشته باشد؛ اما در مقابل، قیمت بالا، ضخامت زیاد، وزن بیشتر، نگرانی درباره دوام لولا و نمایشگر و حتی فرم نامناسب بعضی مدلها باعث میشد هنوز نتوانیم آنها را یک انتخاب کاملاً معمولی بدانیم.

اما در سال ۲۰۲۶ شرایط تغییر کرده است.
نسل جدید Foldableها فقط روی «تاشو بودن» تمرکز نمیکند. سازندگان در حال حل مسئلهای مهمتر هستند:
چطور میتوان یک گوشی را به دستگاهی تبدیل کرد که وقتی بسته است راحت و قابلحمل باشد و وقتی باز میشود واقعاً مزیت محسوسی نسبت به یک گوشی معمولی داشته باشد؟
در همین سال، طراحی گوشیهای تاشو به سمت نمایشگرهای عریضتر، بدنههای سبکتر، لولای بهتر، نمایشگرهایی با چینخوردگی کمتر و تجربه نرمافزاری مناسبتر حرکت کرده است.
از طرف دیگر، ورود Apple به بازار گوشیهای تاشو با iPhone Duo، توجه دوبارهای به این دسته ایجاد کرده است. اپل در سپتامبر ۲۰۲۶ نخستین آیفون تاشوی خود را معرفی کرد؛ دستگاهی با نمایشگر داخلی ۷.۶ اینچی و نمایشگر خارجی ۵.۴ اینچی که اپل آن را برای چند کاره بودگی، سرگرمی و تجربههای جدید iOS طراحی کرده است.
بنابراین سؤال اصلی دیگر فقط این نیست که:
«گوشی تاشو جالب است یا نه؟»
بلکه سؤال مهمتر این است:
«آیا گوشیهای تاشو بالاخره دارند به یک فرمفاکتور کاربردی تبدیل میشوند؟»
اگر فقط به تیترهای خبری نگاه کنیم، ممکن است تصور کنیم Foldableها در حال تسخیر بازار هستند؛ اما آمار تصویر دقیقتری ارائه میکند.
Counterpoint Research در برآورد سپتامبر ۲۰۲۶، مجموع عرضه جهانی گوشیهای تاشو در سال ۲۰۲۶ را حدود ۲۰.۲ میلیون دستگاه پیشبینی کرده و میگوید این بازار همچنان بخش کوچکی از کل بازار گوشیهای هوشمند است.
از طرف دیگر، Omdia برآورد میکند عرضه گوشیهای تاشو در سال ۲۰۲۶ از ۲۲ میلیون دستگاه عبور کند و در سال ۲۰۲۸ به حدود ۳۶ میلیون دستگاه برسد. این مؤسسه رشد بیش از ۲۰ درصدی سالانه تا ۲۰۲۸ را پیشبینی کرده است.
اختلاف این پیشبینیها مهم است، اما هر دو به یک تغییر ساختاری اشاره میکنند:
بازار Foldableها در حال تغییر است، حتی اگر هنوز یک بازار کاملاً عمومی و انبوه نباشد.
در واقع، مسئله مهمتر از تعداد فروش، تغییر نوع محصولاتی است که شرکتها روی آنها سرمایهگذاری میکنند.

یکی از جالبترین اتفاقات سال ۲۰۲۶ تغییر در فرمفاکتور گوشیهای تاشو است.
نسلهای قبلی Foldها معمولاً هنگام بسته بودن شبیه یک گوشی بلند و باریک بودند و پس از باز شدن به صفحهای تقریباً مربعی تبدیل میشدند.
اما حالا طراحی جدیدی در حال رشد است که به آن Wide Foldable یا گاهی Passport-style Foldable گفته میشود.
این گوشیها کوتاهتر و عریضتر هستند.
هدف چیست؟
وقتی گوشی باز میشود، نمایشگر داخلی بیشتر شبیه یک صفحه عریض و کاربردی است تا یک مربع بزرگ.
Omdia میگوید همین فرمفاکتور عریض یکی از مهمترین عوامل رشد آینده بازار Foldableهاست؛ زیرا فضای بیشتری برای چند کاره بودگی، محتوای ویدیویی و بهرهوری فراهم میکند.
نمونه مهم این تغییر، Huawei Pura X Max است که نمایشگر خارجی ۵.۴ اینچی و نمایشگر داخلی ۷.۷ اینچی دارد.
سامسونگ نیز در Galaxy Z Fold 8 به سراغ طراحی کوتاهتر و عریضتر رفته و نمایشگر داخلی آن را با نسبت ۴:۳ طراحی کرده است.
اینجا یکی از مهمترین دلایل ترند شدن دوباره Foldableها مشخص میشود.
یک گوشی معمولی، حتی اگر نمایشگر بسیار بزرگی داشته باشد، همچنان محدودیت فیزیکی دارد.
اما گوشی تاشو میتواند دو حالت متفاوت داشته باشد:
بسته:
گوشی قابلحمل
باز:
فضای کاری بزرگتر
این ویژگی برای کارهایی مثل:
مطالعه
مشاهده اسناد
ویرایش محتوا
چند کاره بودگی
مقایسه اطلاعات
تماشای ویدیو
بازی
استفاده همزمان از چند اپلیکیشن
معنادارتر میشود.
Counterpoint نیز در تحلیل خود اشاره میکند که نمایشگرهای عریضتر برای AI-assisted multitasking مناسبتر هستند؛ زیرا کاربر میتواند منبع اطلاعات، خروجی AI و اقدام بعدی را همزمان روی صفحه ببیند.
این نکته اهمیت زیادی دارد.
چون Foldable دیگر صرفاً یک نمایشگر بزرگتر نیست؛ میتواند تبدیل به یک محیط کاری متفاوت شود.
این قسمت شاید یکی از مهمترین تفاوتهای نسل جدید Foldableها با نسلهای اولیه باشد.
هوش مصنوعی بهتنهایی دلیل خرید گوشی تاشو نیست؛ اما نمایشگر بزرگتر میتواند استفاده از AI را کاربردیتر کند.
تصور کنید:
در یک سمت صفحه، یک سند یا وبسایت باز است.
در سمت دیگر، دستیار هوش مصنوعی در حال تحلیل یا خلاصهکردن اطلاعات است.
یا کاربر میتواند یک تصویر را باز کند، درباره آن سؤال بپرسد و همزمان نتیجه را مشاهده کند.
در چنین شرایطی، فضای بیشتر نمایشگر واقعاً کاربرد دارد.
Counterpoint نیز معتقد است رقابت آینده Foldableها صرفاً بر سر سختافزار نخواهد بود و AI-assisted user experiences و اکوسیستم نرمافزاری اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
به همین دلیل، آینده گوشیهای تاشو احتمالاً با آینده گوشیهای هوشمند AI نیز گره خورده است.
یکی از بزرگترین مشکلات نسلهای قبلی، وزن و ضخامت بود.
گوشی تاشو قرار بود جای یک گوشی و تبلت را بگیرد، اما گاهی خودش آنقدر سنگین و ضخیم بود که حمل آن چندان جذاب به نظر نمیرسید.
در سال ۲۰۲۶ این موضوع به شکل جدیتری در حال تغییر است.
برای مثال، Galaxy Z Fold 8 طبق اطلاعات سامسونگ ۲۰۱ گرم وزن دارد و در حالت باز ضخامت آن ۴.۵ میلیمتر است.
سامسونگ همچنین توضیح داده که برای کاهش وزن، فقط یک قطعه را کوچک نکرده؛ بلکه طراحی نمایشگر، مواد، ماشینکاری فلز و ساختار لولا همزمان بازطراحی شدهاند.
این تغییر مهم است، چون هرچه گوشی تاشو به وزن و ضخامت یک گوشی معمولی نزدیکتر شود، یکی از بزرگترین موانع پذیرش آن کمتر میشود.

Crease یا همان خط چینخوردگی نمایشگر، از شناختهشدهترین ایرادات گوشیهای تاشو بوده است.
کاربران ممکن است هنگام لمس یا مشاهده صفحه، این خط را ببینند یا احساس کنند.
سازندگان طی چند نسل تلاش کردهاند آن را کاهش دهند.
سامسونگ در Galaxy Z Fold 8 از ساختار Flex Titanium استفاده کرده و میگوید این طراحی علاوه بر کمک به باریکتر شدن دستگاه، به کاهش دیدهشدن چین نمایشگر نیز کمک میکند.
اپل نیز در iPhone Duo از پوشش nano-texture استفاده کرده که به گفته شرکت، بازتاب نور را کاهش میدهد و دیدهشدن چین را کمتر میکند.
بنابراین چین نمایشگر هنوز مسئلهای مرتبط با فناوری Foldable است، اما دیگر به شکل نسلهای ابتدایی تنها مسئله اصلی نیست.

شاید مهمترین اتفاق سال ۲۰۲۶ همین باشد.
اپل در سپتامبر ۲۰۲۶ نخستین گوشی تاشوی خود، iPhone Duo، را معرفی کرد.
این گوشی در حالت باز نمایشگر ۷.۶ اینچی و در حالت بسته نمایشگر ۵.۴ اینچی دارد و اپل iOS 27 را برای فرمفاکتور تاشو بازطراحی کرده است.
اهمیت این اتفاق فقط به فروش احتمالی iPhone Duo محدود نمیشود.
ورود اپل یعنی یکی از بزرگترین اکوسیستمهای موبایل اکنون باید برای Foldableها نرمافزار، رابط کاربری و تجربه کاربری اختصاصی ایجاد کند.
Counterpoint پیش از عرضه نیز ورود اپل را عاملی برای تغییر رقابت در بخش Foldableها و افزایش تمرکز صنعت بر دستگاههای عریض و کتابی ارزیابی کرده بود.
به بیان ساده:
Foldableها دیگر فقط یک پروژه آزمایشی در دنیای Android نیستند.
اکنون Apple، Samsung، Huawei و دیگر سازندگان بزرگ در حال شکلدادن به آینده این فرمفاکتور هستند.
تا حد زیادی بله، اما هنوز پاسخ یکسانی برای همه کاربران وجود ندارد.
وضعیت در نسل جدید | چالش قدیمی |
بهبود قابلتوجه | ضخامت زیاد |
کاهش محسوس در برخی مدلها | وزن بالا |
کمتر و کمتر دیدهشدن | چین نمایشگر |
پیشرفت مداوم | دوام لولا |
در برخی مدلها بسیار بهتر | مقاومت در برابر آب و گردوغبار |
یکی از نقاط قوت اصلی | چندکاره بودگی |
همچنان بالا | قیمت |
همچنان یک چالش | تعمیرپذیری |
در حال بلوغ | بهینهسازی نرمافزار |
هنوز در برخی مدلها نسبت به پرچمداران عادی محدودیت دارد | دوربین |
نسل جدید Foldableها مشکلات قدیمی را تا حدی کاهش داده است. برای نمونه، Pixel 10 Pro Fold گوگل دارای لولای بدون چرخدنده، مقاومت IP68 و قابلیتهای AI اختصاصی است؛ این نشان میدهد سازندگان در حال کار همزمان روی دوام، طراحی و تجربه نرمافزاری هستند.
با وجود پیشرفتها، Foldableها هنوز یک مشکل اساسی دارند:
قیمت.
ساخت یک گوشی تاشو پیچیدهتر از یک گوشی معمولی است.
نمایشگر انعطافپذیر، لولا، لایههای محافظ، طراحی داخلی، باتری و فرآیند تولید همگی هزینه بیشتری ایجاد میکنند.
Omdia نیز تأکید میکند که Foldableها همچنان یک بخش Premium و نسبتاً محدود بازار هستند و هزینه بالای قطعات و پیچیدگی ساخت، مانع مهمی برای گسترش آنها به بازار انبوه است.
بنابراین ممکن است آینده Foldableها روشن باشد، اما این به معنی ارزانشدن سریع آنها نیست.

اگر روندهای ۲۰۲۶ را کنار هم قرار دهیم، چند مسیر مشخص دیده میشود.
فرم Passport-style و Wide Foldable احتمالاً یکی از مسیرهای مهم طراحی خواهد بود.
سازندگان باید کاری کنند که کاربر هنگام حمل گوشی، تفاوت زیادی با یک پرچمدار عادی احساس نکند.
این دو مورد همچنان از مهمترین شاخصهای کیفیت Foldable هستند.
نمایشگر بزرگتر زمانی ارزشمند است که نرمافزار واقعاً از آن استفاده کند؛ مخصوصاً برای AI، چندوظیفگی و کار با چند منبع اطلاعات.
احتمالاً یکی از مهمترین ایدههای Foldable همین است:
یک دستگاه برای دو تجربه.
گوشی هنگام بسته بودن و چیزی نزدیک به یک تبلت کوچک هنگام باز شدن.
در سالهای ابتدایی، تمرکز اصلی روی «چطور صفحه را خم کنیم؟» بود.
در مرحله بعدی سؤال تغییر کرده است:
«حالا که صفحه را خم کردهایم، چه کار جدیدی میتوانیم با آن انجام دهیم؟»
و به نظر میرسد همین سؤال، بخش مهمی از آینده Foldableها را تعیین خواهد کرد.
فعلاً دادههای موجود چنین نتیجهای را تأیید نمیکنند.
Omdia پیشبینی میکند حتی در سال ۲۰۳۰ نیز گوشیهای تاشو کمتر از ۳ درصد بازار جهانی گوشیهای هوشمند را تشکیل دهند.
بنابراین احتمالاً آینده موبایل، حذف گوشیهای معمولی و جایگزینی کامل آنها با Foldableها نیست.
سناریوی محتملتر، شکلگیری چند گروه مختلف است:
گوشیهای معمولی برای سادگی و قیمت
Flipها برای قابلیت حمل و فرم متفاوت
Foldهای عریض برای بهرهوری و نمایشگر بزرگ
و احتمالاً فرمفاکتورهای جدیدتر برای کاربردهای تخصصیتر.
گوشیهای تاشو در سال ۲۰۲۶ دوباره مورد توجه قرار گرفتهاند، اما دلیل آن صرفاً «مد جدید» نیست.
این بار چند اتفاق همزمان رخ داده است:
سختافزار بهتر شده، گوشیها سبکتر شدهاند، چین نمایشگر کمتر شده، لولاها پیشرفتهتر شدهاند، نمایشگرهای عریضتری معرفی شدهاند، نرمافزار بهتر با صفحه بزرگ سازگار شده و هوش مصنوعی کاربردهای جدیدی برای این فضای نمایشگر ایجاد کرده است.
ورود اپل نیز این رقابت را وارد مرحله تازهای کرده است. iPhone Duo نشان میدهد حتی شرکتی که سالها وارد بازار Foldable نشده بود، اکنون این فرمفاکتور را بخشی از آینده تجربه آیفون میداند.
اما نباید فراموش کنیم که Foldableها هنوز گرانتر و پیچیدهتر از گوشیهای معمولی هستند و سهم آنها از کل بازار همچنان محدود است.
بنابراین شاید بهترین توصیف برای وضعیت امروز این باشد:
گوشیهای تاشو دوباره ترند نشدهاند چون تازهاند؛ دوباره ترند شدهاند چون دارند کاربردیتر میشوند.
و آینده این بازار احتمالاً نه به این بستگی دارد که چه کسی بزرگترین نمایشگر را میسازد، بلکه به این بستگی دارد که چه کسی بتواند بهترین دلیل را برای باز کردن آن نمایشگر به کاربر بدهد.
بهبود طراحی، کاهش وزن و ضخامت، پیشرفت لولا و نمایشگر، افزایش کاربردهای چندوظیفگی و AI و ورود اپل به بازار Foldableها از مهمترین عوامل افزایش توجه به این محصولات در سال ۲۰۲۶ هستند.
این موضوع به نیاز کاربر بستگی دارد. اگر نمایشگر بزرگ، چند کاره بودگی و قابلیت استفاده همزمان از چند برنامه برای کاربر مهم باشد، Foldable میتواند مزیت مشخصی داشته باشد؛ اما قیمت بالاتر و پیچیدگی بیشتر همچنان باید در تصمیم خرید در نظر گرفته شود.
Wide Foldable نوعی گوشی تاشو است که نسبت به Foldهای سنتی، طراحی کوتاهتر و عریضتری دارد و پس از باز شدن نمایشگری با فرم عریضتر و نزدیکتر به یک تبلت کوچک ارائه میکند.
بله. اپل در ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ نخستین آیفون تاشوی خود با نام iPhone Duo را معرفی کرد. عرضه آن از ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام شده است.
فعلاً شواهد چنین چیزی را نشان نمیدهد. پیشبینی Omdia نشان میدهد Foldableها حتی تا سال ۲۰۳۰ نیز بخش کوچکی از کل بازار گوشیهای هوشمند باقی خواهند ماند.